Menu Klik op de namen van de kruiden voor meer informatie!!
Anijs Dragon Koriander Peper Trassi
Asem Ebi Kruidnagel Peterselie Uien
Basilicum Foelie Kruizemunt Piment Venkel
Bieslook Gember Kummel/ karwij Pimpernel Vijfkruidenpoeder
Bijvoet – Sint Janskruid Guldenroede Laurier Postelein Zout
Bonenkruid Javaanse suiker Lavas Rode peper
Brandnetel Jeneverbes Linde Rozemarijn
Cayennepeper Maanzaad Saffraan
Chili Kappertjes Marjolein Salamblad
Chinees bieslook Kardemom Mierikswortel Salie
Citroenmelisse Kerrie Mosterd Selderij  
Dille Kervel Munt Sjalotjes  
Djahe Knoflook Nootmuskaat Stengelui  
Djerek poeroet - blad Komijn Oregano Steranijs  
Djinten Komkommerkruid Paprikapoeder Tijm  

Anijs

Gebruiksvorm : Zaad of poedervorm

Pimpinella anisium

Het zaad van de plant werd al door Pythagoras genoemd.
Het smaakte volgens hem zowel rauw als gekookt lekker, het weerde kwade en zware dromen, wekte de eetlust op en voor een jong uiterlijk hoefde men zich maar met anijswater te wassen.
Als geneeskruid zou het helpen tegen destijds aan betovering toegeschreven vallende ziekte en het genas de hik.
De uit anijszaad geperste olie wordt nog altijd voor anijsspiritus gebruikt dat onder andere in hoestdrank voorkomt.
In Nederland, speciaal in de noordelijke provincies wordt anijszaad in gebak verwerkt, terwijl er volgens een Drents streekrecept ‘steernties' van getrokken wordt, een likeur dat op anisette lijkt.
Verder wordt anijszaad gebruikt in onze geboorte ‘muisjes', anijsdrop en anijsmelk.

Gebruik in de keuken:
Het zaad kan in zijn geheel of in poedervorm verwerkt worden in brood en gebak, appelmoes, gepofte appels en appeltaart.
Ook kan het gebruikt worden als inmaakkruid van zoetzure augurken.
Gevaren :

Toepassing : Gebruik in de keuken: Het zaad kan in zijn geheel of in poedervorm verwerkt worden in brood en gebak, appelmoes, gepofte appels en appeltaart. Ook kan het gebruikt worden als inmaakkruid van zoetzure augurken.

Menu

Asem

Gebruiksvorm : Samengeperst in pakjes

Asem is het samen geknede vlees van de rijpe vrucht van de tamarinde.
Het wordt onder andere gebruikt voor het mals maken van vlees en gevogelte.
Vlees en gevogelte worden voor het braden ingesmeerd met een papje bestaande uit een mengsel van asem en zout.
Ook vis wordt op dezelfde wijze behandeld.
Bovendien wordt asem in veel gerechten gebruikt in plaats van azijn.
Men maak daartoe asemwater.
Week een stukje asem ter grootte van een walnoot in 3 eetlepels warm water.
Laat dat enige tijd staan, verwijder de pitten en vezels door ze te zeven.
Vervolgens gebruikt u de bruine drab.
Hier in Nederland wordt samengeperste asem verkocht in kleine of grote pakjes.
Het is te koop bij de toko.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Wordt gebruikt in veel Oosterse gerechten.

Menu

 

Basilicum

Gebruiksvorm : Verse of gedroogde blaadjes.
Ook in poedervorm.

Ocimum basilicum
De naam basilicum is afgeleid van het Griekse woord basileus (koning, deze duidt op zijn plaats onder de kruiden.
Iedereen is er tegenwoordig over eens dat het culinair bezien een stoer mannelijk kruid is met zoveel pit, dat het zelfs knoflook domineert.
Ondanks zijn uitgesproken smaak worden uw gerechten er heel verfijnd door.
Waarschijnlijk ligt de oorsprong van de populariteit van basilicum in Italië.
Daar wordt het in gerechten met eieren, kaas en vis gebruikt en het ontbreekt daar in geen enkele tomatenschotel.
Naast een enorme rijkdom aan vluchtige oliën bevat basilicum ook enige looistoffen.
De olie ervan wordt voor parfums gebruikt.
De gedroogde verpulverde bladeren worden vanwege hun prikkelende scherpheid in snuif gebruikt en hier komt de theorie vandaan dat basilicum verhelderend op het verstand werkt en hoofdpijnen verdrijft.
Medisch werkt het slijmverdrijvend, laxerend en kalmerend bij maagkrampen.
Het is ook bekend dat een pot met basilicum vliegen verjaagt.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees, kalf, varken, lam, allerlei salades en vis. Ook voor Italiaanse gerechten, b.v. pizza. Zuinig gebruiken.

Menu

Bieslook

Gebruiksvorm : Vers gebruiken.
Is ook gedroogd te verkrijgen.
U kunt een plantje in de tuin zetten, en daar voor gebruik stengels af halen.
Het kruid nooit mee koken.

Bieslook wordt ook wel de kleine broer van de ui genoemd.
Als kleinste van de uienfamilie heeft hij de geraffineerdste smaak.
Zijn geschiedenis gaat terug tot de dagen van de oude Chinezen in 3000 voor Christus en eeuwen voor het gebruik van de jaartelling werd het in heel Azië en het Middellandse- Zeegebied gebruikt.

Belangrijk voor kruidenliefhebbers is het feit dat bieslook vroeg in het voorjaar beschikbaar is voor de andere uiensoorten zover zijn.
U moet weten dat bieslook een voorkeur heeft voor getemperd licht en een vochtige zand, leem-, of kalkgrond met een fikse laag humus.
Oorspronkelijk is bieslook een bewoner van vochtige weilanden en heeft daarom veel vocht nodig.
Nieuwe planten verkrijgt u door zaaien in het voorjaar en door wortelscheuring in het voor – of najaar.
Bieslook kweken geeft van alle kruiden de meeste voldoening.
Zijn de planten eenmaal aangeslagen, dan hoeft u ze alleen maar af te snijden om ze in goede conditie te houden.
Bieslook moet u meteen vrij houden van onkruid, vooral als de planten jarenlang mee moeten gaan, want in een later stadium is het moeilijk om tussen de pollen te komen.
Pollen bieslook zijn ongeveer vijf weken nadat ze in het voorjaar geplant zijn, geschikt om te worden afgesneden.
Als bieslook goed verzorgd wordt en herhaaldelijk vijf centimeter boven de grond wordt afgesneden, dan kan dit meerdere keren per jaar gebeuren.
De bladeren groeien snel weer uit en blijken elke keer dat u ze afsnijdt malser te zijn.
Gevaren : Er zijn voor zover bekend geen gevaren.

Toepassing : Fijngesneden bij soepen, sausen, salades, vlees, vis en aardappelen. Gemengd met aardappelpuree of in boter bij geroosterd vlees of visschotels.

Menu

Bijvoet – Sint Janskruid

Gebruiksvorm : Gedroogde bloemscheuten die fijn geknipt zijn.

Bijvoet wordt ook wel Sint – Janskruid genoemd.
Bijvoet is een inheemse plant die meestal in het wild groeit.
In de tuin neemt hij al gauw teveel plaats in.
De bloemscheuten, die zowel vluchtige olie als bitter stoffen en looizuur bevatten, worden van oudsher als kruid gebruikt.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Gans, eend vet vlees en vis (paling)

Menu

 

Bonenkruid

Gebruiksvorm : Verse blaadjes, gedroogd en in poedervorm.

Er bestaan twee soorten: het eenjarig bonenkruid (Satureja) en het overblijvende bonenkruid (Satureja montana)
Bonenkruid behoort tot de lipbloemigen.
Beide soorten komen waarschijnlijk oorspronkelijk uit het oostelijk deel van het Middellandse Zeegebied.
De overblijvende soort is een bergplant.
De Latijnse benaming komt, naar wordt aangenomen, van de saters en het woord satureja kan men vaak in Romeinse schriften aantreffen.
Dit verband valt misschien te verklaren uit het feit dat aan de plant leifdes opwekkende krachten wordt toegeschreven.
De Romeinen brachten het bonenkruid naar Engeland ten tijde van het keizerrijk en vandaar werd het algemeen verbreid.
Bonenkruid lijkt van elk kruid het meest op een specerij.
Het eenjarig bonenkruid is hoofdzakelijk bestemd als toekruid voor alle boonsoorten, vandaar zijn Nederlandse benaming.
Zonder een andere smaak toe te voegen, verhoogd het de bonensmaak maar geeft ook een pikante, aangename smaak aan diverse andere voedingsmiddelen.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Soepen, saldes, stoofschotels, sperziebonen, tuinbonen en snijbonen.

 

Menu

Brandnetel

Gebruiksvorm : Bladeren

Er bestaan twee soorten brandnetels: de grote brandnetel (Urtica dioica) en de kleine brandnetel (Urtica urens).
Brandnetels zijn een hardnekkig onkruid en worden door de meeste mensen uit de weg gegaan vanwege hun grove prikkelende heren.
Maar de jonge bladeren van brandnetels kunnen aan sommige groenten een bijzondere smaak geven.
Benader de plant met handschoenen, plus een schaar en een grote mand.
Hiermee gewapend kunt u ze heel makkelijk plukken.
Kokend water ontneemt ze meteen hun prikkerigheid.
Als ze gedroogd zijn prikken ze evenmin.
Na het drogen moeten ze hun groene kleur behouden.
U kunt ze fijn gewreven in luchtdicht afgesloten potten in het donker bewaren.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : De jonge loten van brandnetels hebben in de lente een verfijnde smaak wanneer ze als spinazie gegeten worden of groen gedroogd aan andere groenten worden toegevoegd.

Menu

 

Cayennepeper

Gebruiksvorm : In poeder vorm en pepertjes verkrijgbaar.

Wordt gemaakt van een kleine hete chilisoort.
De pepers worden gedroogd en vervolgens gemalen.
Hoe meer pitjes men mee maalt, des te heter de peper wordt.
Cayennepeper is afkomstig van de capsicum-plantenfamilie en wordt ook 'Spaanse peper' genoemd, omdat Columbus de peper vanuit de nieuwe wereld heeft meegebracht en de rest er via Spanje kennis mee heeft gemaakt.
Gevaren : Zeer spaarzaam gebruiken ( overheersend).

Toepassing : Past bij groenten, salades, vlees en vis.

Menu

 

Chili

Gebruiksvorm : Pepertjes en poedervorm

Chilipepers
Zijn zowel vers, gedroogd als gemalen verkrijgbaar in allerlei kleuren en vurigheidsgraden. Vooral de pitjes zijn heet; verwijder die eventueel. Snijd verse chilipepers met een vlijmscherp mes; blijf intussen met de handen van neus, ogen en slijmvliezen, want het sap brandt behoorlijk; was snijplank, mes en handen daarna heel goed af. Hoe kleiner de peper, hoe heter. Grote pepers zijn meestal niet zo scherp. Vandaar dat de rode en groene Spaanse chilipepers het mildst zijn en de balonvormige madame Jeanette en de kleine pepertjes het heetst.
Chilipoeder
De benaming chilipoeder is nogal verwarrend. Het bestaat namelijk niet alleen uit gemalen chilipepers, maar bevat ook komijn, oregano en knoflook.
Gevaren : Geen

Toepassing : Salades, groenten, chili concarne en sausen.

Menu

 

Chinees bieslook

Gebruiksvorm : Bladeren en bloemknoppen

Chinees bieslook komt oorspronkelijk uit het midden en noorden van Azië, maar groeit ook in China, India en Indonesië.
Bladeren en bloemen hebben een sterkere, duidelijker knoflooksmaak dan die van de gewone bieslook.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Als Chinees bieslook in korte stukjes is gesneden, kan het snel geblancheerd worden en bij varkensvlees of gevogelte geserveerd worden. Het word in loempia's verwerkt en voor een pikant accent op het laatste moment aan geroerbakt rundvlees, garnalen, tofoe en vele groentegerechten toegevoegd.

Menu

 

Citroenmelisse

Gebruiksvorm : Verse blaadjes of gedroogd.
heeft een frisse citroensmaak en geur.

De aantrekkelijke citroenmelisse is een echte bijenplant.
Van oudsher bekend om zijn naar citroen geurende bladeren en zoete honinglucht.
Hij stamt uit het Midden – Oosten, maar vond al spoedig via het Middellandse – Zeegebied de weg naar het Westen.
Bij de Grieken heette hij melissa, het Griekse woord voor honingbij.
Er bestaat een oud geloof dat bijen hun korf niet verlaten als er melisse in de tuin groeit.
Citroenmelisse kan aan heel veel spijzen worden toe gevoegd, het verleent bovendien een verrukkelijk aroma aan alle theesoorten en zomerdranken.

Citroenmelisse is een van de meeste delicate keukenkruiden en kan daarom ook royaal gebruikt worden in alle daartoe geschikte combinaties.
Voor keukendoeleinden zijn de bladeren zowel vers als groen – gedroogd geschikt.
Ze velenen uw gerechten een citroenachtige muntsmaak.
Waneer in een gerecht geraspte citroenschil voorkomt kunt u dit met succes vervangen door gehakte bladeren van de citroenmelisse.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : Gebruiken bij vlees, sommige vis soorten, in soepen, sauzen, salades, vruchtensappen en groentecoktails.

Menu

Dille

Gebruiksvorm : Vers of gedroogd blad.
Ook wel als zaad verkrijgbaar.

Anethum graveolens

Dille is een kruid met een uitgesproken scherp, aromatisch en tocht ietwat zoetige smaak.
Ofschoon in hoofdzaak een keukenkruid, werd het voor medische doeleinden in oude Egyptische teksten genoemd.
Het kwam met de Romeinen naar ons land.
Hun dichters zongen lofliederen op zijn verfijnde geur in hun tuinen.
In de 17e en 18e eeuw, misschien nog wel later, werden dillezaden tijdens kerkdiensten gekauwd om het luisteren naar te lange saaie preken te verzachten en de honger van de mensen te stillen.
Aangezien dillezaad een mild slaapverwekkende uitwerking heeft, werd het vroegen aan baby's gegeven om ze in slaap te brengen.
Het verschil tussen dillekruid en dillezaad zit in de mate van de scherpheid.
Het zaad heeft een wat bittere smaak en is veel krachtiger, terwijl het kruid een verrukkelijk bouquet bezit.
Het vult andere smaken eerder aan dan dat het zelf domineert.
Daarom is dillekruid ideaal voor alle fijnere groentesoorten, salades en vis.

Dille wordt gebruikt bij vis, vooral bij de vissaus, bij flauwe groenten die wat opgepept moeten worden en bij de inmaak van augurken, komkommers en uitjes.
Hier kan zowel dillezaad als dillekruid gebruikt worden.
Ook bij het inleggen van zuurkool wordt wel eens dille gebruikt.
Dillezaad smaakt uitstekend in bepaalde sterke groente als kool.
Ook soepen kunnen er smakelijker door worden.
Gevaren : Verse dille niet met gerecht meekoken.

Toepassing : Past bij vlees, rund, lam, vis o.a. paling, groenten, salades, sauzen, eieren en lichte sauzen.

Menu

Djahe

Gebruiksvorm : Het is te koop als poeder in flesjes en plastic zakjes en het is verkrijgbaar in veel supermarkten en bij de toko.

Djahe is de wortelstok van de gemberplant.
Het wordt als kruiderij in vele gerechten gebruikt, zowel in de Indonesische als Chinese.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Wordt in veel Indonesische en Chinese gerechten gebruikt.

Menu

 

Djerek poeroet - blad

Gebruiksvorm : In Nederland is alleen het blad te koop bij de toko.

Dit is het blad van de Citrus hystrix, een citroensoort met kleine wrattige vruchtjes.
Zowel het blad als de vrucht wordt gebruikt om geur te geven aan bepaalde gerechten.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Wordt gebruikt in sommige Oosterse gerechten.

Menu

 

Djinten

Gebruiksvorm : Djinten is zowel als zaad als in gemalen vorm in flesjes en zakjes te koop.

De Nederlandse naam is komijn.
Komijnekaas ontleent haar naam aan deze kruiderij.
Ongemalen komijn moet voor het gebruik in de Indonesische keuken worden fijn gestampt.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Wordt veel in oriëntaalse gerechten gebruikt, zoals curries, chili, en stoofschotels. In ons land bekend als onderdeel voor de komijnekaas.

Menu

 

Dragon

Gebruiksvorm : Vers of gedroogde blaadjes.

Dragon is een van de lekkerste keukenkruiden.
Hij begon op een voortreffelijke carrière, speciaal in de Franse cuisine.
De naam dragon komt van het Latijnse dracuncules dat draakje betekent.
Hij dankt zijn naam het feit dat men dacht dat het kruid beten en steken van giftige dieren kon genezen.
Over de hele wereld vermaard vanwege zijn merkwaardige, intrigerende smaak, komt hij in talloze streekgerechten en in de fijne keuken van alle landen voor.
Hij bezit een aromatische smaak, zoet en tegelijk een tikje bitter, vandaar dat u dit ‘drakenkruid' toch met overleg moet gebruiken, bij te royaal gebruik wordt de smaak te scherp.
Dragon is het hoofdbestanddeel van de beroemde Béarnaisesaus, het is onmisbaar in een kruidenazijn en is lekker bij het aanmaken van salades.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Sausen. soepen, salades, kruidenazijn, gevolgete, wild en groenten.

Menu

Ebi

Gebruiksvorm : Ebi is in gemalen vorm verkrijgbaar.
Het wordt in zakjes van 100 gram bij de Toko verkocht.

Ebi bestaat uit gedroogde garnalen
Ze worden geweekt aan diverse gerechten toegevoegd, maar ook wel met de kruiderij mee gestampt.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Het wordt in diverse Indische gerechten gebruikt.

Menu

 

Foelie

Gebruiksvorm : Dit is de isolatie laag van de nootmuskaat vrucht.
Verkrijgbaar in poedervorm of stukjes.

Foelie is een specerij met een sterk aroma.
Foelie is de zaadrok die de nootmuskaat omgeeft.
Foelie is vers helder oranjerood van kleur, na het drogen is het bruingeel van kleur.
Gave, hele blaadjes zijn meer waard dan stukjes.
Het wordt gebruikt voor het aromatiseren van soep, bouillon, ragout en saus.
Foelie wordt in een kleine hoeveelheid meegekookt en daarna door zeven verwijderd.
In zeer kleine hoeveelheid wordt foelie poeder tegelijk met het zout in het vlees gewreven.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees, diverse groenten, soepen, en sauzen.

Menu

 

Gember

Gebruiksvorm : Vers of gemalen, of in siroop.

Gember was een van de eerste oriëntaalse specerijen die de weg naar Alexandrie, vonden en vandaar naar Griekenland en Rome werden verscheept.
Daar Plinius er reeds over schreef, moet dit ver voor de eerste eeuw voor Christus zijn gebeurd.
In India en Zuid – China was gember al in de alleroudste tijden bekend onder zijn Sanskriet – naam ‘singabera'.
Het schijnt dat de specerij hier in Europa echter pas in de zestiende eeuw bekendheid kreeg.
Gember is de wortelstok van de tropische gemberplant.
Na een jaar wordt de wortel geoogst, gebroeid in kalkwater en daarna gedroogd.
De beste kwaliteiten komen tegenwoordig uit India en Jamaica.
Ook Indonesië levert gember.
De beste soort is de zogenaamde stemgember, gemaakt van de mooiste stukken, bijzonder geurig en niet te scherp van smaak.
Gember is onmisbaar in de Chinese keuken, maar ook in de Indiase en Indonesische keuken wordt het veel gebruikt.
Gember wordt ook veel als dessert gegeven, omdat het bevorderlijk is voor de spijsvertering.
Bovendien is het een versterkend middel voor de maag.
Gevaren : geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij gevogelte, groenten, fruit en gebak.

Menu

Guldenroede

Gebruiksvorm : Grof gebroken gedroogde bladeren en bloemknoppen.

Guldenroede maakte in lang vervlogen tijden naam als een kruid dat uitstekend wonden kon genezen.
Zijn oude Latijnse benaming was Consolidae saracenias, oorspronkelijk vertaald als heidens wonderkruid.
Guldenroede werkt ontsmettend en versnelt de genezing van wonden.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Voornamelijk voor thee Guldenroede thee: De thee trekt u door 1 eetlepel gebroken kruid 1 minuut te koken in 1 kop water. Na 10 minuten trekken zeeft u de thee.

Menu

 

Javaanse suiker

Gebruiksvorm : Te koop in harde stukken.

Javaanse suiker wordt behalve uit het sap van het suikerriet ook bereid uit het sap uit de bloemkolven van de vele palmsoorten als de arenpalm en de kokos, ziet donkerbruin, is zeer geurig en heeft de consistentie van borstplaat.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : In gesmolten toestand wordt het in zoete gerechten gebruikt. Veelvuldig wordt het ook in hartige gerechten gebruikt. Men schrapt daartoe van het stuk harde suiker enkele schilfers af.

Menu

 

Jeneverbes

Gebruiksvorm : Gedroogde bessen.

In het verre verleden werd de jeneverbes beschouwd als een magisch kruid dat tegen duivels, kwade geesten en wilde dieren werd gebruikt.
De jeverneverbes wordt in de Bijbel vermeld als een symbool van bescherming en en er bestaan legende dat de Heilige Maagd en het kind Jezus hun toevlucht zochten achter de jeneverbesstruik, toen ze voor Herodus naar Egypte vluchten.
Hij bezit een uitgesproken aromatische geur die uit alle delen van de struik opstijgt en de smaak van de bessen is ietwat bitterzoet, met een kruidige nasmaak.
Ze verlevendigen de smaak van elk wild, van elke marinade die voor wild bestemd zijn en ze smaken fantastisch in uw zuurkool.
Ze werden voor jenever gebruikt en voor alle alcoholhoudende dranken.
Ze worden in bepaalde mengingen van keukenkruid gebruikt, en wel voor wild, speciaal voor reebout en rundvlees.
De lappen maken thee van jeneverbessen en deze thee werd behalve in Scandinavië ook in andere Europese landen gedronken.
In Nederland worden de bessen ingemaakt en als compote bij koud vlees gegeten.
De jeneverbes werd als een van de meest nuttige geneeskruiden beschouwd.
De bessen bevatten bestanddelen die, zo zegt men, de eetlust en de spijsvertering bevorderen.
Het bloed zuiveren en het slijm losmaken.
Ze hebben eveneens een urine bevorderende werking.
De bessen zouden de nierfunctie stimuleren, voor patiënten met nierontsteking kunnen ze evenwel een nadelige werking hebben.

Jeneverbessen vormen een van de geurigste aroma's bij het kruiden.
Drie of vier jeneverbessen kunnen ruw geschat een klein laurierblad evenaren en ook vervangen.
Ze kunnen vers gebruikt worden, maar worden meestal gedroogd bewaard.
Gevaren : De bessen alleen meekoken, niet consumeren.

Toepassing : wordt veel gebruikt in marinades voor vlees en wild, bij vis, en zuurkool.

Menu

 
 

Kaneel

Gebruiksvorm : Stokjes en poeder.
Stokjes met gerecht meekoken en daarna verwijderen.
De poeder kan tijdens de berijding worden toegevoegd.

De eerste kaneelvarieteiten moeten al in het begin van de botanische geschiedenis hebben bestaan.
In de geschiedenis van de kaneel is het dan ook buitengewoon moeilijk feiten en legende uit elkaar te houden.
Kaneel is de gedroogde binnenbast van de takken van de kaneelstruik.
De aromatische smaak en geur zijn aan de esthetische oliën te danken.
De twee belangrijkste soorten die in de handel zijn, worden genoemd:
Ceylonkaneel, zeer dunne, in elkaar geschoven lichtbruine stukken.
Javaankaneel (kassie), bestaande uit een enkele opgerolde bast, iets minder fijn van smaak.
In het oude China beschouwde men de kassieboom als de Boom des Levens, die al sinds paradijselijke tijden bloeide.
De kaneelcultuur is sinds 3000 jaar niet veranderd.
Indonesië en Zuid Vietnam onze voornaamste leveranciers.
Kaneel wordt geoogst gedurende de natte moessons, als in de vochtige atmosfeer de bast gemakkelijk loslaat.
In plaats van pijpjes kaneel kunt u natuurlijk altijd gemalen kaneel gebruiken, al hoewel voor sommige gerechten het poeder een te sterke verkleuring veroorzaakt.
Gevaren : Voor zover bekend geen gevaren bekend.

Toepassing : Wordt gebruikt voor zoete gerechten (pudding, compote) en gebak.

Menu

 

Kappertjes

Gebruiksvorm : In azijnoplossing ingelegd

Zijn de bloemknopjes van de kappertjesstruik, worden meestal ingemaakt in azijn.
Ze worden in potjes of flesjes in de handel gebracht.
Kappertjes moeten glanzend, stevig en donkergroen zijn.
Vervalsing is mogelijk door de vruchtjes van de Oost – Indische kers.
De beste kappertjes komen uit Nice, Toulon en Marseille.
Kappertjes uit Noord – Afrika en Spanje zijn van mindere kwaliteit.

Gevaren : Geen gevaren bekend.
Toepassing : Passen bij vis, vlees en gevogelte. Ook bij salades en sauzen en pizza

Menu
 

Kardemom

Gebruiksvorm : In de handel als zaadjes en als poeder.

Één van de oudste en kostbaarste specerijen ter wereld.
Wat de prijs betreft, komt kardemom na saffraan en vanille.
Er zijn 2 soorten: groot en klein.
De grote heeft zwarte peulen en zaden.
De zaden van de kleine groene kardemom zijn smakelijk en aromatisch en worden vooral gebruikt voor Indiaas snoepgoed, pilou en biryani.
De grote soort wordt zelden voor pudding gebruikt, maar beide soorten zijn hoofdingrediënt voor het maken van garam massala.
Kardemom wordt vaak in zijn geheel gebruikt, dus met peul en al.
De groene kardemompeulen van ½ -1 cm lang bevatten elk ongeveer 15 donkerbruine of zwarte zaadjes.
Voor kardemompoeder worden deze zaadjes gemalen.
Gemalen kardemom is verkrijgbaar bij Surinaamse, Chinees-Indonesische en andere Aziatische winkels.
Gevaren : Voor zover bekend geen gevaren

Toepassing : Lamsvleesragouts en koffiebroodjes.

Menu

 

Kerrie

Gebruiksvorm : Een kruidenmengsel uit de Indiase keuken.
Vooral gebruikt in kruidige gerechten.
Meer of minder scherp.

Menigeen die ingenomen is met de bijzondere geur en smaak en de gemakkelijke toepassing van kerriepoeder, denkt vaak dat dit poeder een moderne ‘uitvinding' is.
Kerrie is echter al vele eeuwen bekend en geliefd.
Een Amerikaans kookboek uit 1792 geeft een recept voor kip met kerrie, maar adviseert daarbij wel: Als het niet scherp genoeg is doe er dan wat cayenne.
India is het stamland van dit pikante kruidenmengsel.
De Griekse schrijver Atheneus beschreef al in de derde eeuw voor Christus een Indiase kerriemaaltijd: “Als in India aan gasten een banket wordt aangeboden, krijgt ieder een tafeltje voor zich geplaatst.
Op het tafeltje wordt een gouden schaal met rijst gezet.
Bij de rijst eet men vele soorten rijst, alle op Indiase wijze gekruid.”
Dat Atheneus geen nadere beschrijving kan geven van de gebruikte kruiden, hoeft niet te verbazen.
Zulke maaltijden worden niet gekruid met kant en klare kerrie.
In India wordt zelfs nu nog elke dag opnieuw de benodigde kruiden voor de kerrie vers gemalen en gemengd.
De bestanddelen van kerriepoeder zijn meestal: Spaanse peper, koriander, kummel, cayenne, kaneel, piment, gember en kruidnagel.
De samenstelling varieert uiteraard nogal, omdat elke fabriek zijn eigen kerrie recept kan hebben.

Gevaren : Kerrie is gevoelig voor licht: donker bewaren.

Toepassing : Past bij vlees, kalf, lam, kip, ragout, bij vis o.a. garnalen en groenten b.v. tomaten

Menu

 

Kervel

Gebruiksvorm : Verse of gedroogde blaadjes en in poedervorm.

Kervel is een uiterst nuttig kruid en als het met tussenpozen gezaaid wordt, kunt u het hele jaar door van zijn verfijnde aroma profiteren.
Niet alleen in Frankrijk en Midden – Europa, maar ook in ons eigen land is het een vermaard keukenkruid dat in de heerlijke kervelsoep en diverse beroemde sausen gebruikt wordt.
De kervel heeft een speciale smaak, ietsje zoetig, met een prettige aromatische geur.
Kervel werd door de Romeinen naar het Westen gebracht en komt oorspronkelijk uit Zuid – Rusland.
Het sap van de kervel werd oorspronkelijk gebruikt als een zuiveringsmiddel in geval van koorts, geelzucht, jicht en chronische huidklachten.
Het werd eveneens ingenomen om de transpiratie en de spijsvertering te bevorderen.
Omdat kervel tamelijk flauw van smaak is, moet hij royaal gebruikt worden, in het bijzonder in gerechten waarin kervel de hoofdrol speelt.
Als garnering verwelkt hij sneller dan peterselie.
Kervel is op zijn best bij voedsel dat niet gekookt hoeft te worden, maar bij soepen en sausen moet hij op het laatste nippertje worden toe gevoegd.
Kervel kan gebruikt worden om de smaak van andere kruiden beter tot hun recht te laten komen.
Gevaren : Geen gevaren bekend.
*** Niet met gerecht meekoken. ***

Toepassing : Past bij gebakken vis, vlees, gevogelte, groenten, allerlei salades, soepen en sauzen.

Menu

Knoflook

Gebruiksvorm : Teentjes (vers), Poeder, Vloeibaar.
Zijn zelfs in capsules verkrijgbaar, voor medicinaal gebruik.

Knoflook werd reeds door de Egyptenaren gebruikt om de werkers die de piramiden bouwden in goede conditie te houden.
Het is in staat om de inwendige mens gezond te houden en de bloeddruk omlaag te doen gaan.
Dagelijks en met mate knoflook gebruiken is erg gezond.
De onaangename geur kan worden weg genomen door een mengsel van peterseliebladeren en selderij te eten.
Ondanks zijn naam als vulgair keukenkruid kan de aristocratische Franse keuken er niet buiten.
Het is echter al voldoende om de slakom of sauspan met een gepeld teentje knoflook in te wrijven.
Omdat knoflook zo'n doordringende smaak bezit, moet u slechts kleine hoeveelheden tegelijk gebruiken.
Zowel als in Zuid – Amerika als in Spanje wordt knoflook vaak met zout in een houten mortier gewreven tot de twee tot een geheel zijn geworden, en dit zout wordt gebruikt om rijst, bonen, soepen, salades, groenten en vleesgerechten te kruiden.
Waneer u knoflook bakt of kookt, verliest het wat van zijn doordringende geur.
Gevaren : Heeft een lang overheersende geur.

Toepassing : Past bij vlees varken, lam, groenten, salades slakom met teentje inwrijven en kaasfondue. Verliest scherpe geur tijdens koken of braden. Handig is een knoflookpersje.

Menu

 

Komijn

Gebruiksvorm : Verkrijgbaar in zaden en in gemalen vorm.

Komijn is tevens de vroegere naam van karwij en inderdaad hebben beide kruiden veel gemeen, zowel qua uiterlijk als qua smaak en reuk.
De laatste twee zijn bij komijn wat pikanter.
In de Oudheid vond het toepassing als geneeskruid, tegenwoordig wordt het vooral om zijn smakelijke eigenschappen gebruikt.
Een bepaalde soort, afkomstig uit het Middellandse – Zeegebied wordt verwerkt in de bekende Leidse kaas.
Aan alle gerechten kan komijn een pikante smaak verlenen.
De geweekte zaadjes laten zich goed verwerken in kaaspannekoeken.
Ook in gehakt en soep zorgt komijn voor de ‘pikante noot'.
Het moet wel in kleine hoeveelheden gebruikt worden en is minder geschikt voor kinderen.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : Wordt veel in oriëntaalse gerechten gebruikt, zoals curries, chili, en stoofschotels. In ons land bekend als onderdeel voor de komijnekaas.

Menu

Komkommerkruid

Gebruiksvorm : De bladeren en bloemen

Komkommerkruid of ook wel eens bernagie genoemd is een gekend keukenkruid afkomstig van de landen rond de Middellandse Zee en werd door de eeuwen heen verspreid over gans Europa en Noord-Amerika.
Bij de Grieken en de Romeinen stond dit kruid in hoog aanzien.
Komkommerkruid (verwijst naar de geur en het aroma van deze plant dat sterk doet denken aan komkommer) is een winterharde éénjarige plant met hangende, blauwe stervormige bloemen, deze worden druk bezocht door bijen, deze zorgen op hun beurt voor een heerlijke honing.

In salades en bij zachte kaas is komkommerkruid een delicatesse.
Door zijn licht zoute smaak is het ook een vervanger en smaakmaker bij zoutloos dieet.

Opgelet: komkommerkruid dient steeds vers gebruikt te worden.

De blauwe bloemen zijn zeer gewaardeerd in de moderne keuken en hebben een hoge decoratieve waarde. Alcoholische dranken op basis van jenever of gin kan men versieren met enkele bloempjes (succes gegarandeerd). Ook in komkommersoep kan men zich aan enkele bloempjes wagen (origineel). Geglaceerd als decoratie voor cake zijn ze pas helemaal speciaal
Gevaren : Geen gevaar bekend

Toepassing : Salades en sauzen

Menu

Koriander

Gebruiksvorm : Gedroogde zaden, ook in poedervorm.

Koriander werd door de Romeinen uit Klein – Azië naar Europa gebracht.
De gedroogde fijngestampte vrucht wordt als specerij gebruikt en is in de Indonesische keuken als ‘ketoembar' bekend.
De reuk is aanvankelijk onaangenaam en lijkt op de lucht die wandluizen verspreiden, vandaar de naam van het Griekse woord ‘koris' (wandluis), maar zodra koriander rijp is, geurt en smaakt hij veel lekkerder.
In de Egyptische graven heeft men korianderzaad aangetroffen en in die tijd werd deze plant ook als geneeskruid bij maag – en darmkwalen.
Het ‘eau de carmes' van onze overgrootouder bevatte onder meer koriander in combinatie met marjolein, kaneel, nootmuskaat en kruidnagelen.
Fijngestampte zaden vormen een aanwinst voor bladgroenten, maken marinades geuriger, worden in diverse rijsttafelgerechten gebruikt (ketoembar), vormen een bestanddeel van kruidkoek, verbeteren soepen en vleesschotels.
Gevaren : Voor zover bekend zijn er geen gevaren.

Toepassing : Past bij vlees (rund), gehakt, pasteien en allerlei gebak.

Menu

Kruidnagel

Gebruiksvorm : Gedroogde bloemknoppen.
Ook in poedervorm.

In het jaar 1573 verscheen in India een boekwerk van dr. Garcia da Orto, genaamd: Samenspraak over de kruiden en geneesmiddelen van India.
Hij schreef hierin: “De geur van kruidnagel is, naar men aanneemt, de sterkste ter wereld.
In ondervond dit, toen ik van Cochin aar Goa voer.
De wind woei van de kust af naar zee, het was een kalme nacht en wij waren ongeveer een mijl uit de kust.
Ineens rook ik een geur, zo sterk en heerlijk, dat ik dacht dat er een woud van bloemen moest zijn.
De geur werd steeds sterker.
Toen ik op onderzoek uitging, bleek dat wij een schip passeerden dat van de Molluken kwam met kruidnagels.
Later vertelde mensen van de Mollukken mij, dat van droge kruidnagels een geur komt die op zeer grote afstand kan worden waar genomen.”

De kruidnagelboom groeit langzaam en er kan pas na 6-8 jaar voor het eerst van worden geoogst.
Daarna kan de oogst wel tot 100 jaar doorgaan.
De boom is 9-12 meter hoog, piramidevormige en altijd groen.
In de bloeitijd hangen ze vol met trosjes felrode bloemknoppen.
In de groene bloemknoppen van de kruidnagelboom is al duidelijk de vorm van de toekomstige kruidnagel te herkennen.
Voor de teelt van kruidnagels worden deze bloemknoppen geplukt als ze ongeveer 1,5 cm lang en groenroze van kleur zijn.
De oogst vindt dus plaats, voordat de knoppen uitkomen en dieprode bloesem vormen.
De bloemknoppen worden vanonder tot boven in de boom heel voorzichtig met de hand geplukt.
Als de knoppen worden geplukt, staan ze namelijk op het punt van uitkomen en dat moet worden voorkomen.
Als een bloemknop opengaat, is zij niet meer als specerij te gebruiken.
De bloemknoppen worden vervolgens op grasmatten of betonvloeren uitgespreid om in de buitenlucht te drogen.
Het drogen duurt slechts enkele dagen.
Hierna zijn de bloemknoppen donkerbruin met iets lichterbruine kopjes en heten ze kruidnagel.
Kruidnagels hebben dan ook al de karakteristieke sterke, zoete en doordringende geur en smaak.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees, groenten b.v. rode kool, soepen, sauzen, compote, gebak en dranken. Bloemknoppen in hun geheel meekoken, eventueel op ui gestoken, en voor het serveren verwijderen.

Menu

 

Kruizemunt

Gebruiksvorm : Verse of gedroogde blaadjes

Kruizemunt is een kruiderij waarvan de donkergroene bladeren etherische olie bevatten en een zwakke pepermuntsmaak bezitten.
Van Kruizemunt wordt veel gebruikt gemaakt in de Engelse keuken, bij de bereiding van mint – sauce.
Deze saus wordt gegeven bij lams – of schapenvlees
Ook bij vruchtencocktails, salades, kool en groenten past kruizemunt.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Bij vele sausen, bij soepen en groenten, bij kruidenboter en kruidenazijn, bij appelmoes, meloen, ijs, jam, fruitsalades.

Menu

 

Kummel - karwij

Gebruiksvorm : Blaadjes en zaadjes

Het is vrijwel zeker dat kummel uit Klein – Azië afkomstig is, en vele duizenden jaren geleden vandaar uit is verspreid.
In Noord – Europa was kummel al in de negentiende eeuw bij Angelsaksen en Germaanse stammen bekend.
De laatste tijd verbouwt men in ons land op zware klei de gewonnen polders veel kummel.
Bij ons is kummel echter beter bekend als karwij.
Vanwege de pittige smaak moet u karwij nooit combineren met andere kruiden.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Diverse koolsoorten, brood en gebak.

Menu

 

Laurier

Gebruiksvorm : Gedroogde bladeren

Zoete laurier, waar de laurierbladen vanaf komen, is de echte laurierboom en is de enige van dit genus die in de keuken gebruikt wordt.
Hiervan kwamen ook de bladeren en bessen die in de oudheid tot kransen gevlochten werden voor dichters en helden, de term ‘lauweren plukken' valt hier nog van af te leiden.
Met nog meer altijd groene planten werden in Engeland lauriertakken gebruikt om huizen en kerken met kerstmis te versieren.
Ofschoon ze vroeger golden als een geneesmiddel voor praktisch elke ziekte, bleef het laurierblad in de loop der jaren alleen nog bekend als keukenkruid.
De bladeren bezitten een sterke, doordringende, bijna bittere smaak die meer tot zijn recht komt als de brosse bladeren worden verbrokkeld.
Gedroogde laurierbladeren bevorderen de eetlust en worden aan diverse in de handel gebrachte producten toegevoegd, die in olie en azijn zijn geconserveerd.
Laurierblad heeft altijd deel uitgemaakt van het bouquet garni dat volgens een klassieke samenstelling moet bestaan uit 2 takjes peterselie, 1 takje tijm, 1 takje marjolein en een half laurierblaadje.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees marinade, ragout, kalf, gevogelte, wild, bij vis marinade, pocheervocht, soepen en sauzen.

Menu

Lavas

Gebruiksvorm : Blaadjes en zaden

Deze enorm hoge en forse plant kwam met de meeste andere kruiden via de kloostertuinen van de benedictijner monniken naar het Noorden.
In Nederland kwam lavas zowel gekweekt als verwilderd voor.
De reusachtige kruidenplant met haar sterke merkwaardige reuk die aan maggi en gist doet denken verschilt wel enorm van alle andere zoet- ruikende kruiden.
Als keukenkruid verleent ze met haar speciale gistsmaak aan soepen, bouillons en ovenschotels een apart cachet.
De zaden bevatten de smaak in geconcentreerde vorm en zijn daarom even nuttig als de zaden van dille en venkel om het eten mee te kruiden.
Doet u wat lavas in uw badwater dan bevordert dit de bloedsomloop en wel speciaal de nierfuncties.
De bladeren leveren een geurige thee, die heet gedronken een kalmerende en verkwikkende drank is.
Omdat deze thee meer naar bouillon smaakt dan naar thee van zoete kruiden, kunt u er wat zout bij doen, als u dat lekkerder vindt dan suiker.
Lavas vormt een belangrijk keukenkruid voor vegetariërs omdat de smaak overeen komt met het geurige extract dat uit botten en vlees getrokken wordt, wat zelden voorkomt bij kruiden en groenten.
Lavas kan werkelijk een flauwe soep of stoofschotel oppeppen.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Soepen, sausen, groenten en salades.

Menu

Linde

Gebruiksvorm : Gedroogde bloemen en schutbladeren

De lindeboom die het meest wordt aangetroffen is de Hollandse linde (Tillia europea), een vruchtbare bastaardvorm van de kleinbladlinde (Tillia cordata) en de grootbladlinde (Tillia platyphylla).
De lindebloesem die hoofdzakelijk van deze drie soorten geplukt kan worden, levert een verrukkelijke thee op die in geur en smaak met honing overeenkomt.
Alleen de gedroogde bloemen worden gebruikt, maar wel samen methun langwerpige schutbladeren.
Deze bloemen bevatten looistoffen, slijmstoffen, suiker en de geur wordt veroorzaakt door een vluchtige olie.
De bloemen zijn enigszins slaapverwekkend.
Een aftreksel van lindebloesem veroorzaakt niet alleen een verkwikkende slaap, maar kalmeert ook de zenuwen, brengt krampen tot bedaren en bevordert de spijsvertering.
Maar bovendien helpt het bij koude rillingen en verkoudheden, vandaar dat het een plezierige vervangingsmiddel is voor aspirines, temeer daar het ook koortsverdrijvend werkt en de temperatuur doet terug lopen.
Uitwendig is de lindebloesem een uitstekend schoonheidsmiddel tegen sproeten, rimpels en onzuiverheden van de huid.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Wordt hoofdzakelijk gebruikt voor thee. Wanneer u thee trekt, dan is theelepel lindebloesem per kop vlodoende plus een lepel voor de pot. Zet lindethee zomogelijk in een glazenpot zodat de prachtige bloemen zichtbaar zijn. Giet er kokend water over en laat de thee 3 tot 5 minuten trekken. Nooit koken, omdat de thee er rood van kan worden en dan alle belangrijke bestanddelen verloren gaan. Na zeving kan de thee heet of ijskoud en desgewenst met honing gezoet gedronken worden.

 

Menu
 

Maanzaad

Gebruiksvorm : Het rijpe zaad van de papaver.
Met een nootachtige smaak.

Maanzaad is afkomstig van de ‘Papaver somniferum', de ‘slaapbrengende papaver', dezelfde plant die de wereld opium verschaft.
Dit hoeft ons niet af te schrikken, want opium is alleen in de knop aanwezig voor de vorming van zaad.
Tegen de tijd dat het zaad wordt geoogst, is de vloeistof op gedroogd en het zaad vrij van gifstoffen.
Ook aan maanzaad heeft men vaak magische krachten toe geschreven.
Vele eeuwen geleden gold de overtuiging, dat iedereen die zijn schuldeisers niet onder ogen wilde komen, alleen maar maanzaad in zijn schoen hoefde te strooien.
Hij kon dan rustig in de buurt van zijn schuldeisers komen zonder op gemerkt te worden.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Lekker op brood (bolletjes), cakes, koekjes, muffins. Wordt veel gebuikt in Indische gerechten.

Menu

Marjolein

Gebruiksvorm : Groen gedroogde gehakte blaadjes

Er bestaan verschillende soorten marjolein: echt marjolein, ook wel marjoraan, majolein of tuinmarjolein genoemd, wilde marjolein en potmarjolein.
Markolein hoort tot de oudste kruiden die gebruikt werden en heeft tijdens zijn wisselvallige historie nooit aan aantrekkingskracht ingeboet.
Maar men weet over het algemeen niet, dat er zoveel verschillende soorten zijn, die erg van elkaar verschillen, zowel wat hun gebruik als hun geschiedenis betreft.
De echte marjolein is een eenjarige en geniet de meeste populariteit als keukenkruid, vooral in worsten.
Ze heeft een zoete, ter smaak die heel typisch is.
Marjolein bevat desinfecterende en converserverende stoffen.
De potmarjolein wordt in Engeland geweekt als een overblijvende plant.
De wilde marjolein is zowel een wilde als een gekweekte vaste plant, met een uitgesproken sterke smaak en een pikante bijsmaak.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Salades, eirergerechten, soepen, vlees en gevogelte.

Menu

 

Mierikswortel

Gebruiksvorm : Verse wortel.
Met gladde schil: zoet van smaak.
Met ruwe schil: zeer scherp.
Ook in tube of potje verkrijgbaar.

Van mierikswortel gebruikt men meestal alleen de wortel, die tegelijkertijd een lekkere uitgesproken scherpe smaak en iets verkoelends heeft.
Hij is niet alleen een uitstekende toekruid, maar word ook beschouwd als een gezonde bijdrage tot een dieet.
In Duitsland en Amerika gebruikt met bij gestoofd rundvlees graag wat geraspte mierikswortel.
Hij vormt ook een uitstekende combinatie met gerookte forel of met avocado's.
De wortel bevat stoffen die bacteriën te lijf gaan.
De talloze belangrijke bestanddelen die de eetlust opwekken en de spijsvertering bevorderen, hebben een gunstige invloed op de lever, een sterke diuretische werking.
Mierikswortel is bovendien een uitstekend keukenkruid voor suikerzieken.
U kunt mierikswortel raspen of in flinterdunne plakjes snijden.

Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees, gekookt rundvlees, rosbief, ham, worstjes. Bij salades komkommer, tomaat, vlees, vis en bij gekookte vis. Koken maakt de smaak milder.

Menu

Mosterd

Gebruiksvorm : Bestaat in vele kleuren en smaken.

Mosterd is van Aziatische origine en bekend uit prehistorische tijden.
De Chinezen aten duizenden jaren geleden al mosterd.
Bij de Grieken en Romeinen werd mosterd ‘sinapis' genoemd.
De Romeinse legers brachten de mosterd tot in Engeland.
Er bestaan recepten voor het bereiden van mosterd uit de vierde eeuw voor Christus.
De naam mosterd is echter pas ontstaan toen de Fransen gemalen mosterdzaadjes gingen aanmaken met ‘most', ontgefermenteerd sap van onrijpe druiven.
Er zijn twee hoofdtypen mosterdzaadjes: de lichte en de donkerbruine, de zogenaamde oriëntaalse mosterd.
Bij bereiding van mosterd worden de gemalen mosterdzaadjes gemengd met azijn, most of wijn, zout, suiker en nogal variërende andere ingrediënten.
Franse mosterd mengt men met wijn en dragon.
Engelse mosterd maakt men onder toevoeging van onder andere cayenne, waardoor dit type mosterd vrij scherp is.
Meestal wordt deze mosterd in poedervorm in de handel gebracht.
Men mengt het poeder met een beetje water en laat het vijf minuten staan om het aroma tijd te geven zich te ontwikkelen.
Duitse mosterd mengt men met kruidnagel, ui en kaneel.
De zogenaamde vismosterd is een grijskleurige mosterd die men speciaal voor visgerechten heeft gecreëerd.
Men hoeft niet bang te zijn te veel mosterd toe te voegen aan gerechten die nog gekookt of gebraden moeten worden.
De hitte neemt de scherpte weg, maar tast het aroma niet aan.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : Kan gebruikt worden bij roereieren, kaasgerechten, aardappelen, sauzen, salades, dressings.

Menu

 

Munt

Gebruiksvorm : Verse of gedroogde blaadjes

In Nederland spelen muntsoorten niet zo'n grote rol in de keuken.
Munt is een kruid dat heerlijk ruikt dat heerlijk ruikt in de tuin en ook de grond geurig maakt.
De groene munt geeft zijn pepermuntsmaak aan kauwgom.
Witte munt wordt in Engeland appelmunt genoemd, omdat hij een bezit dat aan appels doet denken.
De bladeren van de pepermunt gebruikt men voor het trekken van pepermuntthee, een verkwikkende en gezonde drank.
De watermunt wordt in Nederland veel als tuinplant gekweekt.
Muntsoorten vevatten een hoog gehalte aan vluchtige olien, bitterstof en looistoffen,
Dit verklaart waarom alle muntsoorten heilzaam werken voor de spijsvertering, bij het stillen van kramp en wanneer de transpiratie gestimuleerd moet worden.
Pepermuntbladeren worden in hun geheel gedroogd voor thee.
U giet kokend water op een handjevol versgeplukte of groengedroogde bladeren, waarbij u een theelepel per kop kunt rekenen., en laat de thee 1 minuut trekken.
Desgewenst honing of suiker toevoegen.
De thee mag maar kort trekken omdat er anders iets van de smaak verloren gaat.
Een paar takjes pepermunt in een pot honing verschaffen een heerlijk aroma.
Pepermunt is ook een heerlijk slaapmutsje en wordt dan als volgt gemaakt:
1 deciliter kokende melk op 1 eetlepel fijngemalen pepermuntbladeren dieten en 5 minuten laten trekken.
Daarna zeven en heet op drinken.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Soepen, sausen, groenten en drank.

Menu

Nootmuskaat

Gebruiksvorm : Nootmuskaat en foelie, isolatie-laag van de vrucht zijn gelijk van smaak en geur.

Nootmuskaat en foelie zijn zusjes, sterker nog, zuivere tweelingen.
Ze komen beide van de Myristica fragans.
Nootmuskaat is de zaadkern van de vrucht van de muskaatboom.
Deze boom groeit het beste in de buurt van de zee, op tropische eilanden.
Een boom brengt per jaar ongeveer duizend muskaatnoten voort.
De oranjerode schil die de zaadkern omhult is foelie.
Na het drogen wordt de kleur van deze schil bruinrood.
Pas in de twaalfde eeuw ontstond een grote vraag naar nootmuskaat en foelie.
In de middeleeuwen kon men voor een pond foelie drie schapen of een halve koe kopen.
Aangezien de muskaatnoten geraspt moesten worden, ontstonden in die tijd de eerste nootmuskaat raspjes.
Opvouwbare raspjes, klein genoeg om in een vestzakje gestopt te worden, waren bij de rijke burgers zeer populair.
Daarmee konden ze op de club de gewenste hoeveelheid verse nootmuskaat aan hun hete punch toevoegen.
Ook hun dames droegen zo'n opvouwbaar raspje bij zich, zij vilden regelmatig een reukkussentje met nootmuskaat.
Soms droegen ze een hele muskaatnoot bij zich in een filigrein zilveren houdertje aan een zilveren ketting, vanwege de verrukkelijke geur die zo verspreid werd.
Nootmuskaat betrekt men tegenwoordig uit Indonesië, Malakka en West – Indië.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Raspen of in poedervorm gebruiken. Foelie in stukjes of poedervorm. Past bij vlees, ragout, allerlei groenten spinazie, bloemkool, doperwtjes, aardappelen, soepen, bouillon, sauzen en kaasgerechten.

Menu

 

Oregano

Gebruiksvorm : Vers of gedroogd blad

Oregano is afkomstig uit de landen om de Middellandse zee.
Het woord is afgeleid van het Grieks en betekent ‘vreugde van de bergen'.
Oregano is verwant aan de marjolein, het is echter wilder en sterker van smaak.
Gevaren : Geen gevaren bekend.

Toepassing : wordt veel in Italiaanse gebruikt. Past bij vlees, groenten, bij soepen, vleessauzen en pizza.

Menu

Paprikapoeder

Gebruiksvorm : In diverse soorten verkrijgbaar van zeer scherp tot mild.

Het paprikagewas werd door Columbus naar Europa gebracht is vanuit Spanje in Griekenland bekend geworden onder de naam peperki.
De Turken introduceerden het gewas in Hongarije waar tenslotte de naam paprika ontstond.
Al naar gelang wordt de gekweekte soort als groente en als specerij gebruikt.
Voor paprikapoeder worden de zaden uit de paprika verwijderd, de paprika wordt dan gedroogd en gemalen.
Paprikapoeder verliest vlug zijn geur en aroma en kan dus maar een paar maanden bewaard worden.
Gevaren : Voor zoover zijn er geen gevaren bekend.
*** Niet in heet vet bakken! ***

Toepassing : Past bij vlees gevogelte, ragout, goulash, schnitzels, bij groenten, salades, vis, soep en sauzen.

Menu

 

Peper

Gebruiksvorm : Groen, in potjes verkrijgbaar, zwart en wit, gedroogde bessen.

De tijden zijn voorbij waarin de duurte van peper spreekwoordelijk was, men kocht het zelfs per korrel.
De populariteit van deze specerij is echter door de eeuwen heen even groot gebleven.
Er zijn aanwijzingen dat India 4000 jaar geleden peper uitvoerde.
In alle oude talen komt het woord peper voor.
Er bestaat witte en zwarte peper, beiden stammen van dezelfde plant.
Zwarte peper wordt gevormd door onrijp geplukte vruchtjes.
Laat men de vruchtjes geheel rijp worden, dan kan men de schil gemakkelijk verwijderen en gebruikt men dus alleen het binnenste van het vruchtje.
Zwarte peper is iets nadrukkelijker van smaak.
In Amerika is de vraag naar zwarte peper twaalf maal zo groot als naar witte peper.
Voor Europa geld het omgekeerde.
Gevaren : irritant bij inhaleren door de neus (niezen).

Toepassing : Bij voorkeur vers gemalen gebruiken in pepermolen. Past bij vlees, groenten, salades, vis, bij soepen, sauzen en in marinades.

Menu

 

Peterselie

Gebruiksvorm : Gladde of krulpeterselie.
Ook de wortels kan worden gebruikt.
Vers of diepvries.
Gedroogd heeft het nauwelijks enige smaak, en wordt vaak gebruikt voor garnering.

Peterselie is het kruid dat het meeste voorkomt en het zou eigenlijk in alle tuinen moeten groeien.
Deze plant is in feite een tweejarige, maar wordt vaak als eenjarige gekweekt, omdat dit gemakkelijker is en omdat de blaadjes het eerste jaar het knappensdst zijn.
In Nederland kweekt men peterselie voornamelijk voor het loof, maar in andere landen worden speciaal de wortel gegeten.
Er bestaan ook bladverschillen als exemplaren met gladde bladeren, met gekroesde bladeren en met veervormige bladeren.
Peterselie kan vrijwel alles wat we eten een speciale smaak verlenen.
Dat maakt het gemakkelijker peterselie in grotere hoeveelheden te gebruiken dan andere kruiden.
De meeste interessante stof in peterselie is apiol, een olieachtig vocht dat niet vervliegt en een uitgesproken smaak en geur bezit.
Er zit ook een gelatine stof in, apiine, die meestal een vorm van pectine is.
Ofschoon u bij dagelijks gebruik van peterselie maar een minimale dosis apiol binnen krijgt, is deze stof in geconcentreerde vorm schadelijk voor de gezondheid bij zwangerschap omdat het dan een abortus opwekkende werking heeft.
De smaak van de wortels kan het beste omschreven worden als een melange van peterslelie en bleekselderij.
De bladeren als de wortels kunnen het eten op dezelfde typische manier kruiden, een uitgesproken smaak, die tevens neutraal is.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : Past bij vlees, groenten, salades, vis en eieren. De wortel mag meegekookt worden, het blad niet.

Menu

Piment

Gebruiksvorm : Een bes van de Jamaicaanse Mirtboom. Kan in zijn geheel of gemalen worden gebruikt.

Piment is een specerij afkomstig van de pimentboom uit Jamaica en Cuba.
De onrijpe besvrucht, de piment bol, wordt gedroogd en tot poeder gemalen.
De geur lijkt op die van kruidnagel vermengd met een weinig nootmuskaat en kruidnagel.
De smaak is die van kruidnagel gecombineerd met de scherpte van peper.
Gemalen piment wordt dikwijls aangeduid als nagelgruis en mag volstrekt niet gelijkgesteld worden met kruidnagelgruis.
Gemalen piment is een bestanddeel van worst- en koekkruiden, evenals van kerrie en worcestersaus.
De rode en groene vruchten worden gebruikt voor garnering van koude schotels.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : De smaak doet aan kaneel, nootmuskaat en kruidnagel denken. De bes wordt bij ham, stoofschotels, kalkoen, kip, gevogelte, vlees en in marinades voor vis gebruikt. Gemalen wordt piment bij zoete aardappels, rijst, chutney, pudding, cakes en gebak gebruikt. Het kan ook over verse vruchten worden gestrooid.

Menu

 

Pimpernel

Gebruiksvorm : Jonge blaadjes

Pimpernel moet eigenlijk zelf gekweekt worden.
De jonge blaadjes verdragen noch het drogen noch het diepvriezen.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Speciaal in zure gerechten, zoals slasaus.

Menu

 

Postelein

Gebruiksvorm : Bladeren en jonge scheuten.
De bloemen kunnen in salades worden verwerkt.

Postelein is een eenjarige plant die alle kanten uitgroeit.
Hij groeit haast overal ter wereld in het wild.
In het zuiden van Europa en in het Midden – Oosten wordt hij al eeuwenlang gegeten.
Postelein is een belangrijke bron van ijzer en vitamine C en het is ook een van de beste plantaardige bronnen van Omega – 3, een van de vetzuren die het hart helpen gezond te houden.
In de zomer hebben Turkse en Griekse winkels grote bossen postelein.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Jonge bladeren zijn geschikt voor in salades. In het Midden – Oosten serveert men fijngehakte postelein met een knoflook – yoghurtdressing bij gegrild vlees. Oudere bladeren kunt u geblancheerd als groente serveren. Verder zijn de jonge posteleinbladeren lekker bij rode bieten, tuinbonen, nieuwe aardappelen, spinazie en tomaten.

Menu

 

Rode peper

Gebruiksvorm : Vers en gedroogd.
Een chilipeper kan van heet tot mild variëren.

Gedurende al die eeuwen dat de karavanen met hun specerijen vanuit Azië naar Griekenland trokken, bloeide in het verre, onbekende Amerika in ontelbare vormen de capsicum, de zogenaamde rode peper.
Vanaf het allereerste begin hebben de capsicum variëteiten de volkomen verkeerde naam pepers gekregen, terwijl ze toch op geen enkele manier aan de klassieke peperboom verwant zijn.
Er zijn vele honderden capsicum variëteiten, sommige groot, anderen klein, sommige langwerpig, anderen rond.
Zij kunnen geel zijn of groen, rood of wit.
Gevaren : Na het snijden direct de handen wassen, geeft irritatie bij wrijven in de ogen

Toepassing : Wordt veel gebruikt in pittige gerechten.

Menu

 

Rozemarijn

Gebruiksvorm : Fijngehakte gedroogde blaadjes

Rozemarijn is een schitterende altijd groene struik die bijzonder aromatisch is en altijd hoog in aanzien heeft gestaan als keukenkruid en als geneeskruid.
Rozemarijn bezit een doordringende harsachtige smaak met een heerlijk parfum en verleent zijn tere maar duidelijk aanwezige smaak aan veel spijzen.
Rozemarijn heeft invloed op een zwakke spijsvertering, een opgeblazen gevoel, neuralgische pijnen en bezit het vermogen de bloedsomloop en andere functies te stimuleren.
Door zijn bijzondere pittige harsachtige bijsmaak is rozemarijn een heel speciaal keukenkruid dat tegenwoordig erg in trek is.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Eiergerechten, soepen, stoofschotels, vlees, vis, gevogelte, wild, bloemkool en paddestoelen.

Menu

Saffraan

Gebruiksvorm : De stempel van een bloeiende krokus

Saffraan is tegenwoordig het kostbaarste kruid ter wereld, want voor een kilo gedroogde saffraan heeft men de meeldraadjes nodig van 150.000 bloesems van de ‘Crocus sativus'.
Saffraan is sinds mensenheugenis gebruikt als specerij, als kleurstof, als medicijn en in de cosmetica.
Vermoedelijk stamt saffraan uit het Heilige Land.
In het hooglied wordt het vermeld: Mardus en Saffraan, kalmoes en kaneel (…) mitsgaders als voornaamste specerijen.'
In de dagen van de farao's werden vorsten gezalfd met oliën, geparfumeerd met saffraan, wierook en mirre.
Saffraan is onmisbaar in vissoepen en in Aziatische rijstgerechten.
Neem er echter nooit teveel van, om het gevaar van een typisch ápothekerssmaakje' te voorkomen.
Gevaren : Er zijn geen gevaren bekend.

Toepassing : In bouillabaisse en paella, bij vis, gevogelte en brood.

Menu

 

Salamblad

Gebruiksvorm : Blaadjes zowel gedroogd als vers in de toko te koop.

Salamblad is een soort laurierblad.
De bladeren van de Indonesische laurier wijken in smaak iets af van de laurierbladeren die wij kennen, maar kunnen er zeer goed door worden vervangen. De blaadjes worden na eerst afgewassen te zijn, met de gerechten mee gestoofd. verwijder ze na gebruik.
Gevaren : Geen geveren bekend

Toepassing : Indonesische vleesgerechten

Menu

 

Salie

Gebruiksvorm : Gedroogde of verse blaadjes

Salie is een uiterst aromatisch kruid met een sterke doordringende geur en tamelijk wrange smaak.
Het werd in het verleden zeer gewaardeerd wegens zijn geneeskrachtige eigenschappen.
De naam is afgeleid van het Latijnse salvere (gezond zijn)
Salie moet met mate gebruikt worden omdat hij een uitgesproken smaak bezit.
Salie smaakt heerlijk bij visgerechten en vormt een belangrijk onderdeel van de Hamburgse aalsoep, een beroemd traditioneel Duits gerecht.
Saliebladeren om moten aal gewikkeld vormen een delicatesse.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Soepen, stoofschotels, sauzen, vlees, vis, wild en gevogelte.

Menu

Selderij

Gebruiksvorm : Bladeren, stelen en vruchten (zaad).

Snijselderij heeft een kruidachtig, peterselieachtig aroma en smaakt overeenkomstig, gecombineerd met warmte en een bittere bijsmaak.
Chinese selderij heeft een soortgelijke smaak.
Waterselderij heeft een frisse smaak.
Snijselderij ziet eruit als een donkergroene glanzende versie van bladpeterselie.
Hij produceert een overvloed aan bladeren aan rechte stelen, die samen een struikachtige plant vormen.
Chinese selderij ziet eruit als kleine bleekselderij. De stelen zijn dun en hol.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Selderij wordt gebruikt bij kool, kip, komkommer, vis, aardappelen, rijst, sojasaus en tomaten.

Menu

 

Sjalotjes

Gebruiksvorm : Het sjalotje is een klein soort ui.
De smaak is wat scherper dan van de ui.
Wordt evenals ui gebruikt als kruiderij en ook op zich zelf gebruikt als tafelzuur.
Daar het sjalotje een sterkere aroma heeft dan de ui wordt het sjalotje vaak gebruikt in koude gerechten, waarin het sjalotje rauw en fijn gesnipperd wordt toegevoegd.
Voor tafelzuur worden sjalotjes ingemaakt in azijn.
Er zijn ronde sjalotjes met bruine schil, langwerpige Franse sjalotjes 'Bretonne longue' en 'Grise de Bagnolet', de meer grijs gekleurde sjalotten.

Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Salades en moyonaise.

Menu

 

Stengelui

Gebruiksvorm : De witte ‘stelen' (de iets bolle onderkant) en de groene bladeren.

Stengeluien komen uit Siberië.
Ze worden ook wel grof bieslook, oosterse uien of Japanse preien genoemd en vormen het grootste uiengewas in Azië.
Europese kookboeken noemen ze vaak oosterse uien, maar in boeken over de oosterse keukens heten ze vaak bosuien of lente – uien.
Maar al lijken ze daarop: de smaak is toch anders.
Stengeluien hebben slechts een licht ui – aroma als ze gesneden zijn.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Stengeluien worden gebruikt als smaakmaker en als groente. Ze zijn, vaak in combinatie met knoflook en gember, essentieel in oosterse gerechten. U kunt ze gebruiken bij vlees, vis, zeevruchten, in veel soepen, suddergerechten en roerbakschotels.

Menu

 

Steranijs

Gebruiksvorm : Als zaadjes en in poedervorm

Steranijs is de achtpuntige vrucht van een boom van de magnoliafamilie en bevat dezelfde olie die in anijszaad voorkomt.
De zaden liggen besloten in een stervormige, openspringend omhulsel, vandaar de naam.
De smaak is kruidig zoet en lijkt meer op die van zoethout dan op die van anijs.
In de keukens van het Verre Oosten worden gerechten met varkensvlees, kip of eend met deze specerij op smaak gebracht.
Steranijs is goed te combineren met peper, kruidnagel, venkel, kaneel en gember.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Varkensvlees en gevogelte. Wordt ook gebruikt voor de bereiding van de Drentse feestdrank steernties.

Menu

 

Tijm

Gebruiksvorm : Verse of gedroogde blaadjes.
Tegenwoordig ook in poedervorm verkrijgbaar.

Tijm is een kruiderij met een sterk aromatische geur en smaak.
De blaadjes en de steeltjes worden vers of gedroogd afgetrokken in soepen, sauzen, vis- vlees of wildgerechten, peulvruchten, enzovoorts.

Het kruid mag meekoken (liefst wel met mate gebruiken!).
Bij het opdienen verwijderen we vanzelfsprekend de tijmtakjes.
Samen gebruikt met marjolein geeft het aan spijzen een heerlijk aroma.
Ook bij marinades, gerechten met wijn en bij de inmaak van olijven wordt tijm gebruikt.
Niet alleen om zijn smaak maar ook omwille van de anti-bacteriële en ontsmettende werking wordt het gebruikt bij het conserveren van vlees(ham).
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Soepen, sauzen, vis- vlees of wildgerechten, peulvruchten, enzovoorts.

Menu

Trassi

Gebruiksvorm : In blokjes verkrijgbaar

Gefermenteerde gemalen garnalen.
Trassi wordt uitsluitend in kleine hoeveelheden toegepast.
Trassi heeft een doordringende geur, die minder sterk is in het voorgebakken product, dat ook verkrijgbaar is.
De smaak is in sterke mate bepalend voor het gerecht.
Trassi wordt in de Indonesische keuken veel gebruikt.
Goed afgesloten in een jampotje bewaren.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Word vaak in Indonesische en ook wel in de Chinese gerechten gebruikt. In vleesgerechten en rijstgerechten.

Menu

 

Uien

Gebruiksvorm : Er zijn honderden soorten in allerlei smaken en kleuren.
En diverse smaken ( mild tot scherm ).
Dit hangt zterk van het klimaat af, waar ze geteeld worden.

De zo geliefde ui behoort tot de uitgebreide lookfamilie.
Zijn geschiedenis reikt zover terug, dat nauwelijks meer na te gaan is wat het land van zijn oorsprong is.
Waarschijnlijk was dat klein Azië, het gebied van zoveel culinaire rijkdommen.
In ieder geval weten we dat de oude Egyptenaren reeds grote hoeveelheden uien aten.
Bij de bouw van de piramide van Cheops zijn uien in ieder geval onontbeerlijk geweest.
Gevaren : Kunnen tranende ogen veroorzaken.

Toepassing : Uien kunnen bij praktisch elk gerecht gebruikt worden.

Menu

 

Venkel

Gebruiksvorm : Jonge bladeren, bloemen, stuifmeel en zaden


De hele plant heeft een warm aroma van anijs en zoethout.
De smaak is overeenkomstig: aangenaam fris, enigszins zoet, met een vleugje kamfer.
Venkelzaad is minder pikant dan dille en bitterder dan anijs.
Verwar het kruid niet met de knolvormige Florentijnse venkel, die als groente wordt gegeten.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : Venkel kan gebruikt worden bij visgerechten, tuinbonen, kool, komkommer, prei, varkensvlees en aardappelen.

Menu

 

Vijfkruidenpoeder

Gebruiksvorm : Alleen in poedervorm te koop

Vijfkruidenpoeder is een kant en klaar mengsel bestaande uit kaneel, kruidnagel, anijs, venkel en steranijs.
Alleen in poedervorm verkrijgbaar.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : In zoete gerechten zoals gebak en in veel hartige gerechten zoals eiergerechten, soepen en sauzen.

Menu

 

Zout

Gebruiksvorm : Zout, de algemene benaming voor de stof die scheikundig natriumchloride heet, is een van de basissmaken die onze smaakpapillen kunnen onderscheiden en het is waarschijnlijk de meest gebruikte smaakmaker. Voedsel zonder zout kan nogal flauw zijn, maar teveel zout is slecht voor de gezondheid. Tegenwoordig gebruiken we het dan ook met mate.
Zeezoutkristallen:
Zee- en steenzout mogen geen toevoegingen bevatten, maar het goed strooibare tafelzout bevat magnesiumcarbonaat.
Tafelzout:
Gebruik voor inmaak altijd puur zout, grof of fijn. Smaak en 'zoutheid' variëren door sporenelementen. Indiaas zwart mijnzout is eerder geurig en rokerig dan zout; het wordt gebruikt in combinatie met specerijen. Melanges van zout en specerijen worden in veel streken gebruikt. In Japan een mengsel van sesamzaad en zout, in China fagar en zout, in de 19e eeuw in Europa 'zgn keukenpeper', een mengsel van zout en gemengde specerijen.
Gevaren : Geen gevaren bekend

Toepassing : In vlees- groente- aardappel- pasta - en rijstgerechten. In brood- en andere deegwaren.

Menu